23 november 2021

Kloostervelden: ‘over meedenken en mogelijk maken’

Velen werkten mee aan de totstandkoming van Kloostervelden. In dit artikel lichten de gemeente Heeze-Leende en de provincie Brabant hun bijdragen toe. Ook de rol van het College sanering, dat de gang van zaken omtrent de grondverkoop onderzocht, komt aan bod. Het ging lang niet altijd van een leien dakje, maar alle betrokkenen zijn trots op het resultaat. De eerste uitdaging die de gemeente Heeze-Leende, waar Sterksel onder valt, voor haar kiezen kreeg, was het uitbreiden van de bouwcapaciteit. Burgemeester Paul Verhoeven, sinds 2006 betrokken bij het project, kan het zich nog goed herinneren. „Het ging om meer dan 240 extra woningen bovenop ons vastgestelde quotum. Die krijg je er echt niet zomaar bij. Ik wist dat het heel moeilijk ging worden, maar ik zag er ook een uitdaging in."

 

Het project Kloostervelden is genomineerd voor de Brabantse Stijlprijs 2021! Vindt u Kloostervelden ook zo bijzonder en wilt u dat Kloostervelden kans maakt op de Brabantse Stijlprijs 2021? Stem dan nu via deze link op Kloostervelden! 

 

Outside the box
En dus ging Verhoeven, samen met twee topambtenaren, in gesprek met de provincie die de bouwcapaciteit bepaalt. Hun allereerste reactie was 'een dikke nee', een nieuwe wijk midden in een natuurgebied; dat was wel heel erg 'outside the box'. Iets dergelijks bestond in Brabant nog niet. Langzaam maar zeker draaide de provincie toch bij. Gedeputeerde Erik Ronnes was er destijds niet bij betrokken – hij is sinds een jaar in functie – maar weet wel wat de gamechanger was. „Op 26 mei 2008 heeft Kloostervelden de status 'Voorbeeldproject nieuw dorpsbouwen' gekregen van de provincie. Hierdoor ontstonden er meer mogelijkheden. In het standaard keurslijf loop je sneller tegen regels aan dan in een pilot. "De pilotstatus zorgde er onder andere voor dat het wél mogelijk werd om de bestaande bouwcapaciteit te verhogen. Dat was voor de gemeente dé mijlpaal in het gehele traject. Verhoeven: „In het begin was het echt spannend. We hadden maandelijks overleg met de provincie. Toen de toezegging voor de extra woningen binnen was, ging de spanning eraf."

 

Belangrijke hobbel
In 2012 werd het bestemmingsplan voor Kloostervelden vastgesteld. Ongeveer een jaar later startte de verkoop van de eerste huizen. Maar voor het zover was, moest er nog een belangrijke hobbel genomen worden. In Nederland mag een zorginstelling namelijk niet zomaar haar onroerend goed verkopen. Hiervoor heeft zij goedkeuring nodig van het College sanering, een bestuursorgaan dat opereert onder de vlag van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Dit college beoordeelt iedere transactie voordat deze bij de notaris terecht komt. De achterliggende gedachte van deze regeling is dat er zo veel mogelijk geld in de gezondheidszorg blijft en niet wegvloeit naar bijvoorbeeld gemeenten of projectontwikkelaars.

 

 

Neuzen dezelfde kant op
Naast alles wat te maken had met het mogelijk maken van de bouw van Kloostervelden, zit er natuurlijk ook nog een andere kant aan het verhaal. Vanuit de omgeving waren er aanvankelijk veel zorgen. Boeren waren bang voor inperking van hun bedrijven, omwonenden vreesden waardedaling van hun huizen en het Instituut voor Natuurbeschermingseducatie (IVN) en de Brabantse Milieufederatie zagen een stuk natuur verdwijnen. Er is dan ook veel gepraat met alle betrokkenen om de neuzen dezelfde kant op te krijgen. Ook de gemeente heeft hierin een belangrijk aandeel gehad. Burgemeester Verhoeven: „We hebben regelmatig samengezeten met omwonenden en de dorpsraad van Sterksel. Tijdens deze bijeenkomsten legden we, samen met de stedenbouwkundige, uit wat het plan inhield en probeerden we duidelijk te maken wat de voordelen ervan zijn voor iedereen. Dit was een pittig proces, maar uiteindelijk is het gelukt om het vertrouwen van de betrokkenen te wekken." In het bestemmingsplan is rekening gehouden met het behoud van de voorzieningen in Sterksel. De dorpsraad was bang dat die zouden verdwijnen. Het tegengestelde is echter gebeurd. De dorpswinkel floreert en het verenigingsleven heeft een boost gekregen. De groeperingen die opkomen voor het milieu zijn tegemoet getreden door vast te leggen dat elk stuk gekapt bos wordt vervangen door nieuwe natuur. Voor de provincie was natuurbehoud ook een van de speerpunten, vertelt gedeputeerde Ronnes. „Kwalitatief wonen wordt steeds belangrijker. Dit bereik je niet alleen met het stapelen van stenen, maar ook door een combinatie met erfgoedbewaring, landschapsontwikkeling en natuurbeheer.

 

Voorbeeldproject Nieuw dorpsbouwen

De totale beleving draagt bij aan een prettige woonomgeving. We hebben ons hiervoor ingezet door te investeren in relaties en partijen aan elkaar te verbinden. Daarom hebben we, ondanks bestuurswissels, continu dezelfde ambtenaren op dit project gehouden. "Ook de gemeente wijst op het maatschappelijk rendement dat Kloostervelden oplevert. Verhoeven: „Mensen wonen en recreëren er op een prettige manier. Op slechts twintig minuten rijden vanaf Eindhoven, maar toch in een rustige, groene omgeving. Ik woon zelf in Sterksel en ga hier vaak wandelen of op het terras zitten. Soms bezoek ik de kunstgalerie met vrienden. Ook zie ik jonge gezinnen van buiten de wijk die naar de wijkboerderij gaan. Het gebied is niet alleen aantrekkelijk voor de bewoners zelf, maar ook voor recreanten."

 

De provincie is zeer content met hoe Kloostervelden eruit is komen te zien. Ze gebruikt het als voorbeeldproject voor anderen. Ronnes: „Er zijn steeds meer van dit soort kloostercomplexen en ander maatschappelijk vastgoed. De transformatie hiervan staat hoog op de agenda bij ons. Zo zijn we nu bijvoorbeeld betrokken bij GGZ-instelling Huize Padua in Boekel en Landpark Assisië in Biezenmortel, waar mensen met een beperking wonen."

Kwalitatief wonen wordt steeds belangrijker!

In het kader van 'Het jaar van het Brabantse kloosterleven' volgt er dit najaar een kennisbijeenkomst over Kloostervelden voor zorginstanties, vastgoedontwikkelaars, gemeenten, ontwerpers en andere geïnteresseerden. Hierin deelt Kloostervelden, met medewerking van de provincie, de kennis en ervaring die tijdens dit traject zijn

opgedaan. Het gaat hierbij over vragen, zoals: 'Hoe behoud je het karakter van zo'n locatie? Welke kloosterwaardes nemen we mee voor de transformatie van kloostercomplexen? En: hoe krijg je dit in een samenwerking met veel partners voor elkaar?' Ook Verhoeven is apetrots op de wijk, maar wil andere gemeenten wel waarschuwen dat een dergelijk project veel bloed, zweet en tranen kost. „Je hebt een lange adem nodig en het kost veel inzet."

 

 

Stem op Kloostervelden! 

Vind jij dat Kloostervelden de Brabantse Stijlprijs 2021 verdient? Stem dan uiterlijk 3 december via deze link. Vergeet je stem niet te bevestigen per mail.

 

Stem op Kloostervelden

 

Meer lezen over Kloostervelden?
Download dan nu het magazine of lees hier meer over deze bijzondere woonwijk.

 

 

Brabantse Stijlprijs 2021 - Stem op Kloostervelden!